Bir mahkeme kararına karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulması, kural olarak kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğunu düşünen ve kanun yoluna başvuran kişi, üst mahkemenin kararını beklerken bir yandan da icra takibiyle karşılaşabilir.

İşte tehiri icra , güncel kanuni ifadesiyle icranın geri bırakılması , kanun yoluna başvuran borçlunun belirli şartları yerine getirerek ilamın icrasını istinaf veya temyiz incelemesi sonuçlanıncaya kadar durdurabilmesine imkân veren hukuki kurumdur.

Özellikle para alacakları, tazminat kararları ve tahliyeye ilişkin ilamların icrasında İİK m.36 prosedürünün doğru ve zamanında yürütülmesi büyük önem taşır.

Tehiri İcra Nedir?

İcranın geri bırakılması, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesinde düzenlenmiştir.

Temel kural şudur:

Bir karara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurmak, tek başına icra takibini durdurmaz.

Dolayısıyla borçlu, mahkeme kararını istinaf etmiş olsa bile alacaklı ilamı icraya koyabilir. İcranın durdurulması isteniyorsa İİK m.36’da düzenlenen prosedürün ayrıca işletilmesi gerekir.

7343 Sayılı Kanun ile Tehiri İcrada Ne Değişti?

Tehiri icra konusunda internette yer alan bazı içeriklerin güncelliğini kaybetmesinin temel nedenlerinden biri 7343 sayılı Kanun ile yapılan değişikliktir.

30 Kasım 2021 tarihli 7343 sayılı Kanun ile İİK m.36’da önemli bir değişikliğe gidilmiş ve icranın geri bırakılması kararının verilmesi bakımından görev takibin yapıldığı yer icra mahkemesine bırakılmıştır.

Bu nedenle güncel uygulamada eski sistem ile yeni sistemin birbirine karıştırılmaması gerekir.

Tehiri İcra Süreci Nasıl İşler?

Uygulamada işlemlerin doğru sırayla yapılması son derece önemlidir. Genel hatlarıyla süreç şöyledir:

1. İlama karşı süresi içerisinde istinaf veya temyiz başvurusu yapılır ve icranın geri bırakılması talep edilir.
2. Kanun yoluna başvurulduğunu gösteren derkenar/belge alınır.
3. Bu belge icra dosyasına sunularak İİK m.36 kapsamında gerekli işlemlerin yapılması ve mehil vesikası verilmesi talep edilir.
4. İcra dosyasındaki borcun karşılanmasına yönelik kanunda öngörülen teminat veya güvence şartları yerine getirilir.
5. İcra müdürlüğünden mehil vesikası alınır.
6. Takibin yapıldığı yer İcra Hukuk Mahkemesine icranın geri bırakılması talebiyle başvurulur.
7. İcra Hukuk Mahkemesinin verdiği icranın geri bırakılması kararı icra dosyasına sunulur.

Bu aşamalar birbirine bağlıdır. Özellikle sürelerin kaçırılması veya gerekli belgenin zamanında alınmaması, icra işlemlerinin devam etmesine neden olabilir.

Tehiri İcra İçin Ne Kadar Teminat Yatırılır?

Bu konuda önemli bir yanlış anlaşılmaya dikkat etmek gerekir.

İİK m.36, “borç miktarı + üç aylık faiz mutlaka nakit olarak yatırılır” şeklinde genel ve sabit bir formül öngörmemektedir.

Kanunda; hükmolunan para veya eşyanın resmî bir mercie depo edilmesi yanında, icra mahkemesince kabul edilebilecek nitelikte güvence gösterilmesi veya borcu karşılayabilecek malın haczedilmiş olması gibi farklı ihtimaller düzenlenmiştir.

Bu nedenle gerekli güvence ve miktar somut icra dosyasına göre değerlendirilmelidir.

Uygulamada icra müdürlüğünden alınacak hesap ve dosyanın niteliği burada belirleyici olabilmektedir.

Mehil Vesikası Nedir?

Mehil vesikası, İİK m.36 prosedürünün önemli aşamalarından biridir.

Borçlu gerekli şartları yerine getirdiğinde, icra müdürü borçluya icranın geri bırakılması kararını getirebilmesi için uygun bir süre verir.

Burada da önemli bir ayrıntı bulunmaktadır: Kanun doğrudan ve her dosya bakımından geçerli “90 günlük mehil vesikası” şeklinde sabit bir süre öngörmemektedir. İİK m.36’nın kullandığı ifade **“uygun bir süre”**dir.

Bu süre zorunluluk hâlinde uzatılabilir.

Dolayısıyla internette sıklıkla karşılaşılan “mehil vesikası her durumda 90 gündür” şeklindeki anlatım, kanunun lafzını tam olarak yansıtmamaktadır.

Mehil Vesikası İcra Takibini Durdurur mu?

Mehil verilmesinin amacı, borçluya İcra Hukuk Mahkemesinden icranın geri bırakılması kararını alabilmesi için gerekli zamanı sağlamaktır.

Ancak burada mehil vesikası ile nihai icranın geri bırakılması kararını birbirinden ayırmak gerekir.

Borçlunun verilen süre içerisinde gerekli başvuruyu yapması ve İcra Hukuk Mahkemesinden icranın geri bırakılması kararını alarak icra dosyasına sunması gerekir.

Tehiri İcra Kararını Hangi Mahkeme Verir?

7343 sayılı Kanun sonrasında bu sorunun cevabı özellikle önem kazanmıştır:

İcranın geri bırakılmasına, takibin yapıldığı yer İcra Hukuk Mahkemesi karar verir.

Dolayısıyla eski tarihli internet kaynaklarında görülebilen, kararın doğrudan Bölge Adliye Mahkemesi veya Yargıtaydan alınacağı yönündeki anlatımlar güncel mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.

Tahliye Kararlarında Tehiri İcra Mümkün müdür?

Uygulamada tehiri icranın en önemli olduğu alanlardan biri tahliye kararlarıdır.

Kiracı hakkında verilen tahliye kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olması, şartları oluştuğunda kararın icrasının geri bırakılmasının ayrıca talep edilmesine engel değildir.

Burada kritik nokta şudur:

“Tahliye kararını istinaf ettim, artık tahliye edilemem” düşüncesi doğru değildir.

İstinaf başvurusu tek başına tahliyeyi durdurmadığından, somut dosyanın niteliğine göre İİK m.36 kapsamında gerekli işlemlerin zamanında gerçekleştirilmesi gerekebilir.

Tahliye dosyalarında icra müdürlüğünün istediği güvence, mehil vesikası ve İcra Hukuk Mahkemesine yapılacak başvuru özellikle dikkatle takip edilmelidir.

Nafaka Kararlarında Tehiri İcra Mümkün müdür?

İİK m.36 bu konuda özel bir düzenleme içermektedir.

Kanunda açıkça nafaka hükümlerinde borçluya bu kapsamda süre verilemeyeceği belirtilmiştir. Bu nedenle nafaka alacaklarında İİK m.36 prosedürü diğer ilamlı icra takiplerinde olduğu şekilde uygulanamaz.

İstinaf Başvurusu İcrayı Durdurur mu?

Hayır.

Bu, tehiri icra konusunda bilinmesi gereken en önemli kurallardan biridir.

Bir mahkeme kararına karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulması, kanunda öngörülen istisnalar dışında kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz.

Bu nedenle “istinaf başvurusu yaptım, icra dosyası artık işlem yapamaz” düşüncesi ciddi hak kayıplarına yol açabilir.

Tehiri İcra Başvurusunda Avukat Desteği Neden Önemlidir?

İcranın geri bırakılması, yalnızca bir dilekçe verilmesinden ibaret değildir. İstinaf veya temyiz başvurusu ile icra dosyasındaki işlemlerin eş zamanlı ve doğru şekilde yürütülmesi gerekir.

Özellikle;

kanun yolu başvurusu, derkenar, teminat, mehil vesikası, icra müdürlüğündeki işlemler ve İcra Hukuk Mahkemesine yapılacak başvurunun doğru sırada ve zamanında gerçekleştirilmemesi hâlinde icra işlemleri devam edebilir.

Bu nedenle yüksek miktarlı alacaklarda, tahliye kararlarında ve icranın devam etmesinin telafisi güç sonuçlar doğurabileceği dosyalarda sürecin icra ve kanun yolları konusunda deneyimli bir avukat tarafından takip edilmesi önemlidir.

Av. Aykut Yavuz , Bursa’da icra hukuku, tahliye uyuşmazlıkları, istinaf ve icranın geri bırakılması süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Tehiri icra ile icranın geri bırakılması aynı şey midir? 
Evet. Uygulamada yaygın olarak “tehiri icra” denilen kurum, İİK m.36’da icranın geri bırakılması olarak düzenlenmektedir.

İstinafa başvurunca icra otomatik durur mu? 
Hayır. Kural olarak istinaf başvurusu kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz.

Tehiri icra için teminat gerekir mi? 
İİK m.36 kapsamında kural olarak kanunda belirtilen güvence koşullarının sağlanması gerekir. Ancak güvence şekli ve somut dosyadaki durum ayrıca değerlendirilmelidir.

Tehiri icra kararını kim verir? 
Güncel İİK m.36 uyarınca takibin yapıldığı yer icra mahkemesi karar verir.

Mehil vesikası mutlaka 90 günlük müdür? 
Kanunda sabit olarak 90 gün öngörülmemiştir. Kanunun ifadesi, icra müdürünce “uygun bir süre” verilmesidir.

Nafaka borcu için tehiri icra alınabilir mi? 
İİK m.36 nafaka hükümleri bakımından özel bir istisna getirmektedir ve bu kapsamda süre verilemeyeceğini düzenlemektedir.

Sonuç

Tehiri icra, yani icranın geri bırakılması , istinaf veya temyiz incelemesi devam ederken ilamlı icranın sonuçlarından korunmak açısından son derece önemli bir hukuki mekanizmadır.

Ancak yalnızca istinaf veya temyiz dilekçesi verilmesi yeterli değildir. Kanun yolu başvurusu ile birlikte İİK m.36 prosedürünün ayrıca ve zamanında yürütülmesi gerekir.

Özellikle tahliye kararları ve yüksek miktarlı ilamlı takiplerde yapılacak küçük bir usul veya süre hatası, karar üst mahkemede henüz incelenmeden icranın sonuç doğurmasına neden olabilir.

Kaynakça

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi⁠ — özellikle m.36.
• 7343 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun – Resmî Gazete⁠
• Yargıtay Karar Arama Sistemi⁠ — İİK m.36 ve icranın geri bırakılmasına ilişkin içtihat araştırmaları için.
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi⁠ — kanun yollarının icraya etkisine ilişkin hükümler.

Bu Makale Hakkında

Bu makale, Bursa Barosu’na kayıtlı Av. Aykut Yavuz tarafından hazırlanmıştır.

Av. Aykut Yavuz; icra hukuku, kira ve tahliye uyuşmazlıkları, aile hukuku, miras hukuku, iş hukuku, sigorta hukuku, ceza hukuku, yabancılar hukuku ve milletlerarası özel hukuk alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.

Yavuz Legal kapsamında özellikle ilamlı icra takipleri, tehiri icra (icranın geri bırakılması), tahliye kararlarının icrası, istinaf ve icra hukuku uyuşmazlıkları konusunda hukuki destek sağlanmaktadır.

Bu makaledeki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımakta olup somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her icra dosyasının niteliği ve uygulanacak prosedür farklılık gösterebilir.