Bir eşin evi terk etmesi, başka bir şehre veya ülkeye gitmesi ve zaman içinde kendisinden haber alınamaması, diğer eşin boşanma hakkını ortadan kaldırmaz. Uygulamada en sık sorulan sorulardan biri şudur:

“Eşimin nerede olduğunu ve adresini bilmiyorum. Yine de boşanabilir miyim?”

Kural olarak evet. Eşin adresinin bilinmemesi veya kendisine ulaşılamaması, boşanma davası açılmasına tek başına engel değildir. Ancak bu tür davalarda en önemli konu, davalı eşin adresinin araştırılması ve dava dilekçesinin usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesidir.

Adresi Bilinmeyen Eşe Karşı Boşanma Davası Açılabilir mi?

Evet. Davalı eşin güncel adresinin bilinmemesi, kişinin süresiz olarak evli kalacağı anlamına gelmez.

Boşanma davası açıldıktan sonra mahkemenin davalıya dava dilekçesini ve diğer yargılama evrakını tebliğ etmesi gerekir. Sorun da genellikle bu aşamada ortaya çıkar.

Eşin bilinen son adresi, adres kayıtları ve dosyanın özelliklerine göre ulaşılabilecek diğer bilgiler değerlendirilir. Adresin gerçekten tespit edilememesi hâlinde ise Tebligat Kanunu’nda öngörülen şartlarla ilanen tebligat gündeme gelebilir.

Mahkeme Eşimin Adresini Araştırır mı?

Tebligat Kanunu m.28’e göre adresi meçhul olan kişiye ilanen tebligat yapılabilir. Ancak kanun, ilanen tebligata geçilmeden önce adresin araştırılmasını öngörmektedir.

Tebliği çıkaran merci, gerekli gördüğü resmî veya özel kurum ve kuruluşlardan adres bilgisi isteyebilir ve gerektiğinde kolluk aracılığıyla araştırma yaptırabilir. Adalet Bakanlığının Tebligat Hukuku kaynağında da ilanen tebligatın son çare olduğu ve adres tespitine yönelik yollar tüketilmeden bu yönteme başvurulmaması gerektiği belirtilmektedir. 

Dolayısıyla yalnızca;

“Eşimin adresini bilmiyorum, ilanen tebligat yapılsın.”

demek kural olarak yeterli değildir.

İlanen Tebligatla Boşanma Mümkün mü?

Gerekli araştırmalara rağmen davalı eşin adresinin tespit edilememesi durumunda şartları oluşmuşsa mahkeme ilanen tebligata karar verebilir.

Tebligat Kanunu’nun 28-31. maddelerinde ilanen tebligatın şartları, ilan yöntemi ve tebliğin ne zaman yapılmış sayılacağı düzenlenmiştir. 

Bu nokta önemlidir; çünkü tebligat, kişinin hukuki dinlenilme ve savunma hakkıyla doğrudan bağlantılıdır. Adres yeterince araştırılmadan yapılan ilanen tebligat ilerleyen aşamalarda usulsüz tebligat tartışmasına yol açabilir. Yargıtay uygulamasında da yeterli adres araştırması yapılmadan ilana başvurulması hukuki sorun oluşturabilmektedir. 

Eşim Duruşmaya Hiç Gelmezse Boşanabilir miyim?

Evet, davalı eşin duruşmaya gelmemesi tek başına boşanma davasının görülmesini engellemez.

Usulüne uygun tebligat yapıldıktan sonra davalı davaya katılmasa dahi yargılama devam edebilir.

Ancak önemli bir ayrım vardır:

Eşin bulunamaması veya mahkemeye gelmemesi, tek başına boşanma sebebi değildir.

Davacı, Türk Medeni Kanunu kapsamında dayandığı boşanma sebebini ve iddialarını hukuka uygun delillerle ortaya koymalıdır. Mahkeme de boşanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dosyadaki delillere göre değerlendirir.

Eşim Yurt Dışına Gittiyse Ne Olur?

Eşin yurt dışında bulunduğu biliniyorsa durum farklı değerlendirilmelidir.

Açık bir yabancı ülke adresi mevcutsa kural olarak uluslararası tebligat prosedürü gündeme gelir. Tebligatın nasıl yapılacağı, kişinin bulunduğu ülkeye ve Türkiye’nin o ülkeyle taraf olduğu uluslararası sözleşmelere göre değişebilir.

Adalet Bakanlığı bünyesindeki Hukuk Tebligat Bürosu da yurt dışındaki muhataplara yönelik tebligat işlemlerini uluslararası sözleşmeler çerçevesinde yürütmektedir. Bakanlık ayrıca yurt dışında adresi meçhul olan muhataplara ilişkin ilanen tebligat işlemlerini de yürütmektedir. 

Bu konu, “yabancı eşin ülkesine dönmesi ve kendisine ulaşılamaması” durumundan ayrıca değerlendirilmelidir.

Adresi Bilinmeyen Eş ile Gaip Eş Aynı Şey midir?

Hayır. Bu iki kavramın birbirine karıştırılmaması gerekir.

Bir kişinin adresinin bilinmemesi, telefonlara cevap vermemesi veya uzun süredir eşiyle iletişim kurmaması onu otomatik olarak hukuken gaip hâle getirmez.

Gaiplik, Türk Medeni Kanunu’nda özel şartlara bağlanmış ayrı bir hukuki kurumdur. Bu nedenle eşine ulaşamayan kişinin boşanabilmek için mutlaka önce gaiplik kararı alması gerektiği söylenemez.

Şartları mevcutsa doğrudan boşanma davası açılması mümkün olabilir.

Adresi Bilinmeyen Eşten Boşanma Ne Kadar Sürer?

Kesin bir süre vermek mümkün değildir.

Davanın süresi özellikle;

• adres araştırmasının kapsamına,
• ilanen tebligat gerekip gerekmediğine,
• eşin yurt dışında bulunup bulunmadığına,
• toplanacak delillere,
• mahkemenin iş yoğunluğuna

göre değişebilir.

Bu nedenle adresi bilinmeyen eşe karşı açılan boşanma davaları, tebligat işlemleri nedeniyle normal bir boşanma davasından daha uzun sürebilir.

Bu Davalarda Avukat Desteği Neden Önemlidir?

Adresi bilinmeyen eşten boşanma davalarında sorun yalnızca boşanma dilekçesinin hazırlanması değildir. Adres araştırması, tebligat, ilanen tebligat, boşanma sebebinin doğru belirlenmesi ve delillerin sunulması sürecin sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Eşin yurt dışında veya yabancı olması durumunda ise aile hukukunun yanında yabancılar hukuku, milletlerarası özel hukuk ve uluslararası tebligat kuralları da gündeme gelebilir.

Bu nedenle sürecin bu alanlarda çalışan bir avukatla yürütülmesi, usul hatalarının ve olası hak kayıplarının önlenmesi bakımından faydalıdır.

Aile hukuku, yabancılar hukuku ve milletlerarası özel hukuk alanlarında çalışan Av. Aykut Yavuz; adresi bilinmeyen eşten boşanma, yabancı eşten boşanma, yurt dışı tebligat ve uluslararası aile hukuku uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Eşimin adresini bilmiyorum, boşanma davası açabilir miyim?
Evet. Adresin bilinmemesi tek başına boşanma davası açılmasını engellemez. Ancak tebligat için gerekli adres araştırmasının yapılması gerekir.

Eşim bulunamazsa ilanen tebligat yapılabilir mi?
Gerekli adres araştırmalarına rağmen adres tespit edilemiyorsa kanuni şartları çerçevesinde ilanen tebligat gündeme gelebilir.

Eşim mahkemeye hiç gelmezse dava düşer mi?
Hayır. Usulüne uygun tebligat yapıldıktan sonra davalının duruşmaya katılmaması tek başına davanın sona ermesine neden olmaz.

Eşimin nerede olduğunu bilmiyorsam gaiplik kararı almak zorunda mıyım?
Hayır. Adresin bilinmemesi ile gaiplik farklı hukuki kurumlardır.

Sonuç

Adresi veya nerede olduğu bilinmeyen bir kişiden boşanmak mümkündür. Eşin bulunamaması, diğer eşin süresiz olarak evli kalması sonucunu doğurmaz.

Ancak bu davalarda özellikle adres araştırmasının eksiksiz yapılması, tebligat yönteminin doğru belirlenmesi ve boşanma sebebinin hukuka uygun delillerle ispatlanması önemlidir.

Eşin yurt dışında bulunması veya yabancı vatandaş olması durumunda ise dosyanın milletlerarası özel hukuk ve uluslararası tebligat boyutu da ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynakça

• 7201 sayılı Tebligat Kanunu⁠
• T.C. Adalet Bakanlığı – Tebligat Hukuku⁠
• T.C. Adalet Bakanlığı – Hukuk Tebligat Bürosu⁠
• T.C. Yargıtay Başkanlığı⁠
• Yargıtay Karar Arama Sistemi⁠
• Mevzuat Bilgi Sistemi⁠

Bu Makale Hakkında

Bu makale Av. Aykut Yavuz tarafından aile hukuku, tebligat hukuku ve ilgili mevzuat dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yavuz Legal; boşanma ve aile hukuku uyuşmazlıkları yanında yabancılar hukuku, milletlerarası özel hukuk, yabancı eşten boşanma, uluslararası tebligat ve yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi konularında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.

Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır ve somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez